Tipik gelişim gösteren çocuklar, yaşamlarının ilk aylarından başlayarak pek çok beceriyi, başkalarının davranışlarını gözleyerek ve taklit ederek öğrenirler. Taklit çocukların öğrenmesinde en doğal yollardan biridir. Bebekler daha birkaç aylıkken yüz ifadelerini, basit el kol hareketlerini taklit eder. Zamanla bu beceri birçok alanda kapsamlı bir şekilde gelişir. 

 

Ancak otizmli çocuklar, başkalarının davranışlarını taklit etmede sık sık güçlük yaşarlar. Taklit becerisi bütün gelişim alanlarının anahtarı gibidir. Bu nedenle özel eğitimde üzerinde çalıştığımız en temel ön koşullardan biri taklit becerisidir. Çünkü bu beceri aynı zamanda kolay, zor, karmaşık ya da zincir halindeki pek çok becerinin geliştirilmesinde ilk adımdır.

 

Taklit becerisi olmadığı zaman çocuklar sosyal bir şekilde öğrenmeyi başaramaz. Bu beceri sayesinde çocuklar yalnızca masa başında öğretmen eşliğinde değil, aynı zamanda çevresini gözlemleyerek de öğrenme fırsatı kazanır. Dolaysıyla taklit becerisini kazandırmak, otizmli çocuğun hayat kalitesi artıran, bağımsızlığını destekleyen en önemli adımlardan biridir. 

 

Taklit hayatımızda nerede bulunuyor?

Dil gelişimi: Konuştuğumuz kelimeleri, tonlamaları ve cümle yapılarını taklit yoluyla öğreniriz.

Sosyal davranışlar: El sallama, selamlaşma, sarılma, teşekkür etme gibi sosyal davranışların çoğunu çevremizden görüp taklit ederiz.

Öz bakım becerileri: El yıkama, diş fırçalama, giyinme gibi günlük rutinler taklit yoluyla edinilir.

Motor beceriler: Kaşık tutma, kalem kullanma, makasla kesme gibi ince motor beceriler, gözlem ve taklit yoluyla gelişir.

Akademik beceriler: Yazı yazma, kitap tutma, sayı sayma, okuma gibi akademik alanlarda da çocuklar taklidi kullanır.

 

Taklit becerisini hangi sırayla öğretmeliyiz?

1.Nesnelerle yapılan büyük kas becerileri: Kovaya küp atma, halka takma vs.

2.Nesnesiz yapılan büyük kas becerileri: Alkış yapma, bay bay yapma vs.

3.Küçük kas becerileri: işaret parmağıyla burna dokunma, işaret parmaklarının uçlarını birbirine değdirme vs.

4.Yüz hareketlerinin taklidi: ağız açma, üfleme vs.

5.Yüz ifadelerinin taklidi: şaşırma, ağlama vs.

6.İki basamaklı taklit becerisi: önce bay bay yaptırma ardından kovaya küp attırma.

 

Yazan: Ömer Demir

 

Daha fazlası için otistik çocuklar için davranışsal eğitim programını inceleyebilirsiniz. 

Kaynakça

Anadolu Üniversitesi Engelliler Araştırma Enstitüsü. (2006). Otistik Çocuklar İçin Davranışsal Eğitim Programı (OÇİDEP). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Yayınları