Okul süreci, otizmli çocukların aileleri için hem en önemli hem de en stresli dönemlerden biridir. Çocuğunuzun hakkını savunurken duygularınızın yoğun olması çok doğal. Ancak okul yönetimiyle yapılan görüşmelerde, çocuğunuzun haklarını etkili bir şekilde savunabilmek için net, resmi ve ölçülü bir iletişim gerekir.

İşte okul yönetimiyle konuşurken uygulayabileceğiniz 6 temel kural:

 

1) Çocuğunuzun Haklarını Bilin

Okul yönetimiyle konuşmaya gitmeden önce en önemli hazırlık, hangi haklara sahip olduğunuzu öğrenmektir. Çünkü hakları bilmeden yapılan görüşmeler çoğu zaman “rica” diline sıkışır.

Neler yapılabilir?

• Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ni okuyun. Özellikle BEP, kaynaştırma eğitimi, bireysel ve grup eğitim saatleri ile ilgili maddeleri mutlaka inceleyin.
• MEB’in resmi sitesini takip edin. Yönetmelik değişiklikleri duyurulur, güncel kalırsınız.
• Sivil toplum ve aile gruplarını kullanın. EBK gibi gruplarda deneyim paylaşımı, mevzuatın nasıl uygulandığını anlamak için çok değerlidir.

Böylece görüşmeye sadece “anne-baba” değil, aynı zamanda haklarını bilen bir savunucu olarak girersiniz.

Not: Haklarınızı öğrenmek için EBK’nın yapay zeka destekli “Adalet” uygulamasından da destek alabilirsiniz.

 

2) Kısa Konuşun

Uzun açıklamalar, duygusal hikayeler ve ayrıntılı geçmiş anlatıları görüşmenin odağını dağıtır. Söylemlerinizin etkili olabilmesi için cümlelerinizi kısa ve öz kurun.

• Yanlış: “Geçen yıl da benzer bir sorun olmuştu, çok uğraştık, hep aynı şeyler tekrar ediyor…”
• Doğru: “BEP kararında çocuğumun hakkı olan haftalık 10 saat özel eğitim yer almalı.”

 

3) Resmi Bir Dil Kullanın

Öfke, gözyaşı, kırgınlık… Bunlar çok insani ama resmi bir görüşmede sizi zayıf gösterir. Amaç, duyguları bastırmak değil; onları görüşmeye taşımamaktır.  “Anne-baba” dili yerine, sakin, bilgiye dayalı ve soğukkanlı bir üslup tercih edin. Karşı tarafı suçlamak yerine mevzuata, yönetmeliğe ve haklara dayalı konuşun.

• “Çocuğum için rica ediyorum” yerine:
• “Özel Eğitim Hizmetleri Yönetmeliği’ne göre çocuğumun hakkı olan bireysel eğitim saatlerinin uygulanmasını talep ediyorum.”

 

4) Yazılı Notlar Hazırlayın

Görüşmeye gitmeden önce talebinizi bir-iki cümle halinde yazın. Konuşma sırasında da bu notlara bakarak net kalabilirsiniz. Böylece lafın uzamasını ve konunun dağılmasını önlemiş olursunuz.

 

5) Dilekçe Ne Zaman Verilmeli?

Her görüşme dilekçe ile başlamaz. Ama bazı durumlarda yazılı başvuru şarttır.

Sözlü görüşme yeterlidir:

• Günlük, küçük pratik sorunlarda (örneğin sınıfta materyal eksikliği).
• İlk defa gündeme getirilen basit bir istekte.

Dilekçe şarttır:

• Çocuğun hakkına dair resmi bir karar (BEP saati, eğitim süresi, sınıf düzeni, kaynaştırma hakkı) söz konusuysa.
• Önceki sözlü talepler dikkate alınmadığında.
• Okuldan aldığınız resmi yanıt yetersizse.
• İlçe Milli Eğitim veya üst makamlara gidecek bir süreç başlıyorsa.

Pratik öneri:
Önce sözlü iletişimi deneyin. Eğer sonuç alınmazsa ya da konu “resmi karar” gerektiriyorsa görüşmenin sonunda dilekçenizi bırakın ve mutlaka kayıt numarası alın.

 

6) Net Bir Talep ile Bitirin

Görüşmenin sonunda mutlaka tek cümlelik net bir talep bırakın. Yani ne istediğiniz somut olarak ifade edilmeli.

• “Sizden ricam konunun dikkate alınması.” → belirsiz.
• “BEP saatlerinin yeniden düzenlenerek çocuğumun haftada 10 saat bireysel eğitime erişimini talep ediyorum.” → net ve sonuç odaklı.

Sonuç

Hak savunusu duyguyla başlar ama netlikle güçlenir. Görüşmelerde kısa, resmi, yazılı destekli ve duygudan arındırılmış bir iletişim kurduğunuzda, hem çocuğunuzun hakkını daha etkili savunur hem de okul yönetimiyle ilişkinizi sağlam bir zeminde tutarsınız.