Otizmli ya da özel gereksinimli çocuklarla bire bir çalışan gölge öğretmenler, görünmeyen ama vazgeçilmez bir destek rolü üstleniyor. Ancak bu görevin ardında, hala resmi olarak tanımlanmamış bir mesleğin yükü, karmaşası ve yalnızlığı var.

Gölge öğretmenliğin 29 temel sorununu ve her birinin ardındaki gerçeği açıkça ortaya koyuyoruz. İşte o liste:

1. Kurumların Mobbing Uygulaması

Kimi kurumlar, gölge öğretmeni sınıf dışı bırakmak için sistematik baskı uygulayabiliyor.

2. Ailenin Baskıcı Tutumu

Bazı aileler, eğitimin sınırlarını aşarak kişisel taleplerde bulunabiliyor.

3. Sınıf Öğretmenlerinin Dışlayıcı Davranışı

Gölge öğretmen, ekip yerine "yabancı kişi" gibi görülebiliyor.

4. İş Yükü Fazlalığı

Hem akademik hem davranışsal süreçlerin tek kişi tarafından yönetilmesi bekleniyor.

5. Okul İdaresinin Dışlayıcı Tutumu

Yönetim, gölge öğretmeni sistemin dışında, geçici biri olarak görebiliyor.

6. Yasal Dayanak Eksikliği

Bu meslek hâlâ hukuki bir zemine oturtulmuş değil.

7. Maaş Belirsizliği ve Düşüklüğü

Gelir, kişisel anlaşmalara bağlı; standart yok.

8. Kişisel İhtiyaçların Yüklenmesi

Gölge öğretmen eğitimci değil, bakımveren gibi görülüyor.

9. Bakıcılıkla Karıştırılması

Toplumda mesleğin ne olduğu bilinmediği için yanlış etiketleniyor.

10. Uzun Çalışma Saatleri

Tam gün boyunca molasız çalışmak neredeyse "normal" sayılıyor.

11. İş Güvencesinin Olmaması

İşten çıkarılma tehdidi sürekli bir stres kaynağı.

12. Birçok Kişiye Hesap Verme

Aile, öğretmen, yönetim derken herkes bir rapor istiyor.

13. Sigortasız Çalıştırılma

Resmi sözleşmeler genellikle yapılmıyor.

14. Mesleki Kimlik Belirsizliği

“Öğretmen mi, abla mı?” sorusu hâlâ netleşmiş değil.

15. Veli Sanılması

Sıklıkla öğrenci velisi zannediliyor.

16. Gerçek Dışı Kriz Müdahale Beklentisi

Tüm krizleri anında çözecek bir süper kahraman gibi davranılması bekleniyor.

17. Alan Dışı Yönlendirme

Uzman olmayan kişilerin verdiği direktiflere maruz kalınabiliyor.

18. Yanlış Uygulamalara Sessiz Kalmak

Baskı altında, hatalı uygulamalara itiraz edememe hali yaşanıyor.

19. Başka Çocuklara Sorumluluk Yüklenmesi

Destek verdiği çocuğun dışındaki çocuklarla da ilgilenmesi isteniyor.

20. Mukayese Edilmek

Sıklıkla önceki öğretmenlerle kıyaslanıyor.

21. Emeklerin Sahiplenilmesi

Çocuğun gelişimi, başkaları tarafından üstlenilmiş gibi gösterilebiliyor.

22. Çalışma Ortamı Belirsizliği

Sabit bir mekân veya düzenli bir program çoğu zaman yok.

23. Tanının Gizlenmesi

Aile, tanıyı okuldan veya diğer öğretmenlerden gizlemek isteyebiliyor.

24. Ağlamanın Yasaklanması

Çocuğun duygusal tepkilerine izin verilmemesi bekleniyor.

25. Her İsteğin Yapılması Talebi

Çocuğun her dediğinin yapılması yönünde baskı oluşabiliyor.

26. Eğitimlere Erişememek

Kaliteli, ücretsiz eğitim kaynaklarına ulaşmak çok zor.

27. Materyal Desteği Eksikliği

Eğitim materyalleri genellikle öğretmenin cebinden karşılanıyor.

28. Yol-Yemek Haklarının Belirsizliği

Yol ve yemek gibi temel haklar bile genelde müzakereye açık.

29. “Abla” veya “Bakıcısı” Şeklinde Hitaplar

Meslek tanımı yerine geçmeyen, değersizleştirici hitaplarla karşılaşılıyor.

Bu liste sadece gölge öğretmenliğin zorluklarını değil, aynı zamanda Türkiye'de özel gereksinimli çocuklara sunulan desteğin ne kadar belirsiz ve güvencesiz bir zeminde ilerlediğini de gösteriyor.

Yazan: Mine Baki