Otizmli çocukların okul ortamına katılımını kolaylaştıran en önemli desteklerden biri gölge öğretmenlerdir. Ancak bu rol, dışarıdan göründüğünden çok daha fazla yük barındırır.

Bu yazı Türkiye`de sistemin eksikleri, tanımsızlıklar ve önyargılar nedeniyle gölge öğretmenlerin yaşadığı pek çok sorunu gözler önüne sermektedir.

Gölge Öğretmen Nedir?

Gölge öğretmen, özel gereksinimli bir öğrencinin birebir destekçisi olarak okulda onun yanında yer alır. Ama bu rol sadece akademik destek vermekle sınırlı değildir.

Çoğu zaman davranış yönetimi, duygusal regülasyon, kriz anında müdahale, sosyal iletişim desteği gibi birçok alanda görev alırlar.

Ne yazık ki bu çok yönlü rol, ne yasal olarak tanımlıdır ne de toplumda tam olarak anlaşılmıştır.

En Yaygın Sorunlar Neler?

1. Kurumların Mobbingi

Bazı okullar gölge öğretmeni sistem dışı görmekte ve sınıfa dâhil etmeyerek dışlayıcı tavır sergilemektedir.

2. Aile Baskısı

Aileler, gölge öğretmenden sadece eğitim değil; yemek yedirme, çocuğun ağlamasını engelleme, hatta bakım gibi pedagojik olmayan beklentilerde bulunabiliyor.

3. Diğer Öğretmenlerle İş Birliği Zorluğu

Sınıf veya özel eğitim öğretmenleri tarafından dışlanmak, gölge öğretmeni yalnızlaştırıyor.

4. İş Yükü ve Tükenmişlik

Ders planı, kriz yönetimi, aileyle iletişim, çocuğun günlük düzeni derken yük çoğu zaman tek kişinin omzuna yıkılıyor.

5. Yasal Güvence Eksikliği

Ne meslek olarak tanımlı ne de haklarını arayabilecekleri bir sistem var. Sigortasız, sözleşmesiz çalışmak zorunda kalanlar çok.

6. Maddi Belirsizlik

Ücretler tamamen aile inisiyatifine bırakılmış durumda. Yan haklar da öyle. Bu durum ciddi bir motivasyon kaybına neden oluyor.

7. Mesleki Saygı Sorunu

“Ablası”, “bakıcısı” gibi ifadelerle karşılaşan gölge öğretmenlerin mesleki kimliği toplum tarafından çoğu zaman tanınmıyor.

Çocuklar için bu kadar hayati bir rolde olan kişilerin bu kadar güvencesiz ve görünmez bırakılması, tüm sistemi düşündürmeli.

Gölge öğretmenlik, sadece çocuğa değil, okula ve topluma da ayna tutar. Onları desteklemek, çocukların eğitim hakkını desteklemektir.

Yazan: Mine Baki