Özel gereksinimli çocukların günlük yaşamda daha bağımsız hareket edebilmesi, onların hem kendilerine olan güvenlerini artırır hem de toplumsal yaşama daha aktif katılmalarını sağlar. Evde verilen destek, bu sürecin temel taşlarından biridir.

Bu yazıda, bilimsel araştırmalar ışığında ailelerin günlük hayatta uygulayabileceği basit ama etkili yöntemlere yer verilecektir. Anlatılan öneriler, Türkiye'de yapılmış güncel akademik çalışmalara dayanmaktadır ve her ailenin ev ortamında kolaylıkla uygulayabileceği biçimde sadeleştirilmiştir.

1. Becerileri Parçalara Ayırarak Öğretin

Yapılan araştırmalara göre çocukların karmaşık görevleri öğrenebilmesi için bu görevlerin basamaklara bölünmesi gerekir. 

Örneğin diş fırçalama becerisi: fırçayı almak, macunu sıkmak, dişleri fırçalamak, ağız çalkalamak ve fırçayı yerine koymak gibi adımlarla öğretilmelidir.

 

2. Görsel Destekler Kullanın

Görseller, çocukların dikkatini toplamasını ve ne yapacağını anlamasını kolaylaştırır. Aileler, evde resimli görev kartları, adım adım panolar ve semboller gibi araçları kullanabilir.

 

3. Günlük Rutinlere Aktif Katılım Sağlayın

Çocukların doğal yaşam ortamlarında öğrendikleri beceriler daha kalıcı olur. Yemek hazırlığı, kıyafet seçimi gibi sorumluluklar verilerek günlük rutine katılım teşvik edilmelidir.

 

4. Olumlu Pekiştirme Kullanın

Çocuklar başarıları fark edilip teşvik edildiğinde daha istekli öğrenirler. Sözlü övgü, küçük ödüller ve başarı tabloları bu süreçte etkili olabilir.

 

5. Uzmanlarla İş Birliğini Sürdürün

Evde yapılan çalışmaların etkili olması için öğretmen ve uzmanlarla düzenli iletişim kurulmalı, stratejiler birlikte planlanmalıdır.

 

Sonuç

Evde bağımsızlık becerilerinin kazandırılması zaman alıcı ama güçlü etkiler yaratan bir süreçtir. Ailelerin sabırlı ve planlı yaklaşımı, sürecin başarısını doğrudan etkiler.

 

Yazan: Özkan Çiçek

 

_Kaynakça

_{• Zihin yetersizliği olan çocukların sayı hissini geliştirmede doğrudan öğretim yöntemine dayalı etkinlik paketi. https://dergipark.org.tr/tr/download/issue-file/67712}

_{• Otizmli çocuklarda günlük yaşam ve serbest zaman becerilerinin geliştirilmesi. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3406051}

_{• Sınıfında özel gereksinimli çocuk bulunan okul öncesi öğretmenlerinin uyarlamalar ile ilgili görüşlerinin belirlenmesi}

_{• Zihin yetersizliği olan çocukların sayı hissini geliştirmede doğrudan öğretim yöntemine dayalı etkinlik paketi}

_{• Otizmli çocuklarda günlük yaşam ve serbest zaman becerilerinin geliştirilmesi}